RSS

Kayboldum-Yavru toplama" motor şablonu

Anne köpekler, yaradılıştan var olan, kaybolan yavruyu yuvaya getirme davranışının harekete geçişi ve sona ermesiyle ilgili güzel bir gözlem imkanı sağlarlar. Anne köpek yuvasındadır. Bir yavrunun uzaktan seslendiğini duyar. Yuvasından çıkar ve sesin geldiği yere doğru yönelir, sesi çıkaran yavruyu alır ve yuvadaki diğer yavruların yanına koyar. Akıllıca değil mi?

Yavru toplama motor şablonu (motor pattern) annenin batındaki son yavruyu doğurmasıyla birlikte çalışmaya başlar, 13 gün sonra da devre dışı kalır. Yani çalışmaz. Ancak, yavrularda bir süre daha “kayboldum” sinyali veren motor şablonu devrede kalır. Yavrudaki sinyalin devreden çıkması, kabaca emzirmenin bitmeye yaklaştığı dönem olan 4 üncü haftanın sonuna rast gelir. Annedeki motor şablon devre dışı kaldıktan sonra, yavrudan gelen çağrı anne tarafından hiçbir zaman karşılık görmez.

Yavrunun kayboldum çağrısı hayret verici bir motor şablonudur. Her çağrı, ses genişliği, dalga boyu ve süresi açısından birbirinin aynısıdır. Bu çağrı, aynı türe özgü kuş sesi gibi özeldir. Bu ses (çağrı), yavru köpekler tarafından ve sadece kaybolduklarında kullanılır. Yavru kaybolduğunda, anne kendisini bulana kadar çağrıyı kesintisiz olarak devam ettirir. Motor pattern’in yavruda devreye girmesi doğumuyla birlikte başlar.

İtalyan Maremmano-Abruzzese ırkı Lina isimli köpeğim, hamilelik döneminde koyunlara ilgisi nedeniyle arazide bulunduğu sırada erken başlayan bir doğumla yüz yüze geldi. İlk yavrusunu arazide doğurduktan sonra yavrunun plasentasını dahi üzerinde bırakıp yuvasına döndü ve batının geri kalanını doğurmaya başladı.

Arazide doğan ilk yavru, annesinin gelip kendisini alması için sürekli çağrı yapmaya başladı. Ancak Lina’nın doğumu henüz devam ediyordu.

Burada bazı önemli sorular var. Yavru henüz doğmuş olduğu halde, yani gözleri görmez, kulakları sağır bir durumda kaybolduğunu nasıl bilmektedir? Beraberinde hangi sesin “ben kayboldum” sinyali olduğunu ayırt edebilmektedir?

Bu öğrenilebilir bir davranış değildir, yada öğrenilmiş olamaz.

Bir köpekbilimci olarak, ofisimden yavrunun sürekli devam eden kayboldum çağrılarını tanımıştım. Lina’nın bu çağrılara neden cevap vermediğini de biliyordum. Elime ses kayıt cihazımı da alarak yavruyu bulunduğu yerden almak üzere gittim.

Henüz üzerinde karın bağı bulunan gözleri kapalı ve kısa bir süre önce doğmuş, kaybolmuş yavrunun verdiği kesintisiz sinyalleri kayda aldım. Etkileyiciydi.

Yavruyu neden kurtardım? Yavru doğumdan hemen sonra devreye giren motor pattern sayesinde “kayboldum” sinyalleri gönderiyordu. Ancak Lina henüz doğumu devam ettiğinden, kendisindeki “yavru toplama” motor şablonu devreye girmemişti. Altı saat sonra Lina doğumunu tamamlamıştı, ama ben yavruyu doğum bitmeden kurtarmış ve yuvaya koymuştum. Eğer yavru 6 saat boyunca çağrılara devam edebilecek enerjiye sahip olsaydı, eminim ki Lina son yavrunun doğumuyla birlikte devreye girecek olan “yavru toplama” motor şablonuyla arazide doğan ve kayıp durumda olan yavrusunu almaya gidecekti. Ancak, büyük ihtimalle, yeni doğmuş ve kayboldum sinyali verebilmek için çok büyük enerji sarfeden yavru, iyice güçsüz düşecek ve belki de altı saat dolmadan ölecekti.

Eğer Lina akıllı bir canlıysa, neden yavrusu doğduğunda onu alıp beraberce yuvaya getirmedi? Bunun cevabı: eğer Lina bir fare yada sıçan olsaydı böyle yapmazdı. Çünkü, yavru toplama şablonu farelerde doğum başlamadan 2 gün önce devreye girer. Ancak Lina köpek olduğundan toplama refleksi son yavru doğana kadar devreye girmemektedir.

İleriki bir zamanda öğrencilerim, Lina’nın kaybolan yavrusunun kayda alınmış çağrılarını, yuvasında yavrularıyla yatan yeni doğum yapmış Border Collie ırkı Flea isimli dişi köpeğin duyabileceği mesafeye küçük bir kasetçalarda yerleştirdiler. Flea’nın hiçbir yavrusu kayıp değildi. Ancak kasetçalar çalıştırıldığında, dişi köpek yuvasından çıktı ve kısa bir aramadan sonra sesin geldiği kasetçaları bularak alıp yuvaya diğer yavruların yanına yerleştirdi. Dişi köpeğin toplamaya çalıştığı şey yavrusu değil sesi çıkaran objeydi aslında.

Annedeki bu yavru toplama şablonu, yavrular birkaç hafta daha sinyal vermeye devam etseler dahi, son yavru doğduktan 13 gün sonra devre dışı kalmaktadır.

Yağmurlu ve fırtınalı bir akşam çiftlikten şehre gitmeye hazırlanırken köpeklerin bulunduğu alandan zayıf bir “kayboldum” çağrısı duydum. Çağrıyı yapan Tilly isimli Siberian Husky’nin 3-4 haftalık yavrusuydu. Tilly yavruya 15-20 metre mesafede olduğu halde, hiçbir şekilde müdahale etme gereği duymuyor ve diğer yavrularla beraber yuvada yatmaya devam ediyordu.

Yavruyu yağmur altından alıp 1-2 saat kurutup bakımını yaptıktan sonra annesinin yanına geri koydum. Anne yavruyu yağmur altındaki bütün çağrılarına rağmen gidip almamıştı, ama geri geldiğinde kabul ederek yanında tutmaya devam etmişti.

Bilimadamları çoğu zaman hayvanların duyguları olduğundan ve düşünebilir olduklarının farkında olmamakla suçlanırlar. Diğer tarafta ise, bilimadamları insanları, antropomorfik yaklaşımla, köpeklere insansı karakterleri yakıştırmamaları hususunda hatırlatmalarda bulunmaktadırlar.


Öğrencilerimin bu yavru toplama testini her uyguladıklarında ortaya çıkan ve hayranlık “uyandıran yavrusunu seven anne” profili, motor şablonun devre dışı kalması ve artık canlının davranış biçiminin bir parçası olmayışıyla, annenin en basit görünen problemleri dahi çözemez hale gelişi, büyük bir hayal kırıklığını da beraberinde getirmektedir.

Raymond Coppinger- Dogs
A new Understanding of Canine Origin Behaviour and Evolution

 

köpek eğitimi
köpek pansiyonu
köpek oteli

 
Yorum yapın

Yazar Aralık 22, 2011 in Uncategorized

 

Kış Aylarında Köpek Bakımı

Kış köpekler için zor geçer. Dışarıda yaşayan hayvanlar soğuk havayla başedebilmek için  ekstra bakıma ihtiyaç duyabilirler. Bununla birlikte köpekler konuşamazlar.
Özel olarak ilgilenilmesi gereken hayvanlar da vardır. Bunlar: yavru köpekler, ihtiyar köpekler ve kısa tüylü köpeklerdir.
Alman Çoban Köpeği kış için “Low maintenance” bir köpektir. Çift kat kürke sahip olduğu için soğuktan çok fazla etkilenmezler.
Bütün hayvanlar kış mevsiminin şartlarına göre beslenmelidir. Kışın dışarıda yani soğukta yaşayan hayvanlara diğer mevsimlere oranla miktar olarak %25 daha fazla yiyecek verilmelidir. Vücudunu ısıtmak için gerekli sıcaklığı üretmek için bu gereklidir.
Evde yaşayan hayvanların yemeğini azaltmak bile mümkündür, çünkü kışın egzersiz yaptırılmazlar, kaloriferin başında sahipleriyle yatarlar.
Dışarıda yaşayan hayvanlar soğuk havadan korunabilecekleri bir barınağa, kulübeye ihtiyaç duyarlar.
Köpek kulübesi;
Cereyandan sakınılmalıdır,
Zemini izolasyonlu olmalıdır, (Ahşap, kauçuk vb.)
Rüzgar almamalıdır,
Köpeğin vücut ısısı kulübeyi ısıtabilmelidir içini ısıtamayacağı kadar büyük kulübe olmamalıdır,
Kapısı güney-güneydoğu olmalıdır,
Kapısında plastik bir kanat ya da kapak olmalıdır.
Kulübenin altına saman, ot ya da battaniye sererseniz köpeğiniz size dua eder, bilmiyorsa şiir okur.
Köpek kuru ve sıcak tutulmalıdır. Köpeğiniz için ayırdığınız bir havlunuz olsun.
Köpekler kar yerler ama bu susuzluklarını gidermek için değildir yani aynı işi görmez. Sürekli temiz su bulundurun. Çok soğuklarda suyu ısıtın, ılık hale getirip verin.
Kış aylarında patileri düzenli olarak kontrol etmelisiniz. Kar ve buz tırnaklarının arasına zarar verebilir. Islak patilerin tamamıyle kurutulmasında fayda vardır.
Antifriz zehirlidir. Tatlı olduğu için köpeğinize çekici gelebilir. Kışın yerlerde bol bol bulunabilir.
Yollara buzların erimesi için dökülen kaya tuzu köpeğinizin patisine zarar verir. Temizledikten sonra kulübesine koyun.
Eğer köpeğinizi taşınabilir (mobil) bir ısı kaynağı ile ısıtacaksanız, ısı kaynağının mutlaka kafesleri olmalı ve köpeğinizin ulaşamayacağı bir yere koyulmalıdır.
Köpeğinizle donmuş bir gölün ya da su birikintisinin yanında oynamayın, bu köpeğinizin yaralanmasına sebebiyet verebilir.
Köpeklerin çoğu zaman kışın cildi kurur. Sık sık tımarlamak köpeğinizin cildini uyarır ve yağ bezelerini harekete geçirir.
Çok soğuk karlı havalarda bazen köpeğiniz dışarı çıkabilir ve buz ısırığına maruz kalabilir. Buz ısırığının en çok görüldüğü bölgeler: Kulak ucu, pati altları ve kuyruk ucudur. Buz ısırığına maruz kalmış bölgeye ılık su (sıcak değil) uygulayın, havluya sarın ve veterinere götürün.
Merhamet kış ayında gösterilecek en iyi bakımdır! Eğer hava (–8)/(-10)˚C dereceyi görmüşse köpeğinizi kapalı bir yere alın.
Eğer hayvanınız oyun oynamayı reddediyorsa, titriyorsa bunun anlamı hava çok soğuktur.
Derleyen; Erdinç Sarımusaoğlu
 
Yorum yapın

Yazar Aralık 22, 2011 in Uncategorized

 

Köpek Eğitimi

Köpek eğitimi geldiğinde insanların aklına “otur, yat, bekle vs..” gelmektedir. Fakat köpek eğitimi bunlardan ibaret değildir.
Bir çok köpek yavruluğunda edinmiş olduğu yanlış davranışlarla eğitime gelmektedir ve buda köpeklerinizin eğitimini zorlaştırmaktadır. Bu yüzden köpeğinizin eğitimine erken başlanmasını tavsiye ediyorum..
Eğitimlerimiz evinizde, eğitim merkezimizde ve trafikte olmak üzere üç farklı ortamda uygulanmaktadır.
Köpek sahipleri işlerinden dolayı köpeğini eğitmeye zaman bulamamaktır bu yüzden köpek sahibine uygun zamanlar ya da  lokasyonlar belirlenerek eğitim yapılmaktadır.
Dilerseniz evinizde çalışabilir, evinizde yaşadığınız problemlerin çözümüne yönelik bir program yapabiliriz. Ya da zamanınız yoksa köpeğinizi klübümüze bırakabilir ve ya her fırsatta klübümüze gelir köpeğinizle çalışma imkanı bulabilirsiniz.
Kulübümüzde köpek ile sahibini ayırma, köpeği sahibine göstermeme gibi bir  uygulama yapmamaktadır. Dilediğiniz zaman köpeğinizi ziyaret edebilir, belirlenen saatlerdede köpeğinizle günlük eğitimlerine katılabilirsiniz. Saha çalışmalarını izlemek her kopek sahibinin hakkıdır.
Köpeğini kulübe bırakmak istemeyen ama klüp çalışmasından faydalanmak isteyen insanlar içinde belirlenen gün ve saatlerde köpeğinizle çalışmalara katılabilirsiniz. Çalışmaya gelir çalışma bittikten sonra köpeğinizi alır evinize dönebilirsiniz.
Hangi program daha faydalı derseniz, Sizin köpeğinizle birlikte olduğunuz her program faydalıdır. Amacımız insanlara köpek eğitiminden once köpeği anlamayı kolaylaştırmak, köpekle iletişimin nasıl olacağını anlatmaktır. Buna vakıf olan köpek sahibi için köpek eğitimi çok kolay olmaktadır.
Kulüpte yapılan çalışmanın faydası şudur; Klübümüzde bulanan tüm üyelerin çalışmalarını izleyebilir ya da  sizin köpeğinizde olmayan ama olabilecek  problemleri görebilir problemlerin çözümüne yönelik çalışmaları izleyebilirsiniz. Bununla birlikte köpeğinizle birlikte diğer köpeklerle bir araya gelebilir. Köpeklere olan agresyonu düzeltilebilir birlikte çalışma imkanı bulabilirsiniz.
Her türlü eğitim programının içerisinde: Havlama, agresyon, insanların üzerine şıçrama, Diğer köpeklere ve sahibe agresyon, tuvalet eğitimi(evinizde), yürürken çekiştirme, evde havlama, dış mekanda gel komutuna itaat etmeme, yerden yemek yeme, dışkı yeme problemleri ve daha bir çok davranış problemi çözülmektedir.
Eğitimlerimizle ilgili detay bilgi almak için çiftliğimize gelebilir, Uygulamalı çalışmalarımızı izleyebilirsiniz. En önemlisi klübümüzde çalışma yapan diğer köpek sahipleriyle tanışabilir onlarında fikirlerini alabilirsiniz.
Fark yaratmak isteyen bir ekibin üyesi olmak isterseniz buyrun.
Erdinç Sarımusaoğlu
 
Yorum yapın

Yazar Aralık 22, 2011 in Uncategorized

 

İyi bir köpek eğitmeni nasıl bulunur?

Bir eğitmenin öncelikle bir köpeği olmalıdır! Köpeğiyle müsabakalara, sınavlara katılmalıdır. Köpeğiyle ünvanlar almalı, belirlenmiş kurallar içeren, uluslar arası tecrübeli hakemler nezaretinde yapılan çeşitli köpek eğitim sınavlarında kendini sınamalıdır. Bir eğitmen eğitmen olduğu kadar köpek sahibide olmalıdır! Gerçekten onlarla çalışmayı seviyor olmalıdır.
İyi bir eğitmen İyi bir koç olmalıdır. Eğitimin felsefesini, Tekniğini ve sistemini köpek sahibine vermelidir.
İyi bir eğitmen köpekleri seven, Onlara iletişim kurabilen, Sürü davranışı hakkında geniş bilgisi olan, Her köpeğe ayrı bir birey gibi yaklaşan ve kişiye has bir eğitim tarzı belirleyecek donanıma sahip olmalıdır.
internetten ya da köpek kulüplerinden yapılacak aktiviteler hakkında bilgi sahibi olabilir  köpek eğitim sınavlarını izleyebilir, köpek şovlarına katılabilirsiniz. Köpek sahipleriyle bir araya gelip onların tavsiye edeceği bir eğitmenin olup olmadığını sorun.
Köpek çiftlikleri ve serbest köpek eğitmenleri köpekleri 6 aylıkken eğitime alırlar çünkü köpek sahipleri onlarda katı bir itaat eğitimi istemektedir. 6 aydan önce bu komutları katı bir şekilde istemek köpeği ezebileceği için köpekler 6 aylıkken eğitime alınmaktadır. Fakat 6 aylık bir süre bile köpeğin aşırı şımartılarak davranışlarını şekillendirdiği için. Köpeğiniz 6 aylık olmadan önce ne yapacaklarınızı öğrenmelisiniz. Bu bilgileri deneyimli bir köpek eğitmeninden almak size çok fayda sağlayacaktır.
İyi bir eğitmen sizin ve köpeğiniz için çok faydalı olacaktır.
Burada soru Sahip mi eğitmeli yoksa eğitmen mi? Olmaktadır.
CEVAP: İkisi birlikte!
Köpeğinizi köpek çiftliğinde ondan ayrı kalarak eğittirmek zorunda değilsiniz, Kendinize sürekli danışmanlık hizmeti alabileceğiniz bir eğitmen bulup yavrunuzu onunla birlikte büyütmeniz sizi çok rahatlatacaktır. Onunla mutlu bir şekilde yaşamanız yavruluğunu iyi bir şekilde geçirmesiyle alakalıdır.
Eğitmen nezaretinde sahibi tarafından doğru büyütülen ve genç olan köpeğinizle artık eğitmeninizle birlikte köpeğinizi istediğiniz gibi eğitebilirsiniz. Eğer bu işe merak salarsanız ve başarılı olursanız sizde köpek eğitmeni olabilirsiniz.
Eğitimlere bende katılabilirmiyim?
Mümkünse hepsine katılmalısınız çünkü eğitmenin köpeğinizi eğitmesi sizi dinleyeceği anlamına gelmez. Ve bir köpeğin bildiği becerileri sizinlede yapacağı anlamına gelmez.
Eğitmeniniz size öğretilecek becerilerin tekniğini öğretmenin yanı sıra vücudunuzu kullanmayı, Ses tonunuzu kontrol etmeyi, Lider duruşu ve tavrını sergilemeyi Gerektiğinde otoriter olmayı. Lider ve otoriter  olmanın sadece negatif yapmak olmadığını size öğretmeli anlatmalı ve uygulamalıdır.
 
Yorum yapın

Yazar Aralık 22, 2011 in Uncategorized

 
 
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.